Heidebeheer op de Beerzelberg: herstel van een uniek heidelandschap

Op de Beerzelberg in Putte werkt Natuurwerk aan het herstel van een waardevol en kwetsbaar natuurtype: heide. In opdracht van de gemeente voeren we gericht heidebeheer uit om de biodiversiteit te versterken en dit unieke landschap te behouden. 

Momenteel nemen we een gebied van ongeveer 5.000 m² onder handen. Hoewel het om een kleinschalig project gaat, is de ambitie helder: evolueren naar een aaneengesloten heidegebied van één hectare.

Heide is een typisch voorbeeld van een voedselarm ecosysteem dat sterk afhankelijk is van actief beheer. Op de Beerzelberg is de aanwezige heide verouderd: planten worden houtig, bloeien minder en verliezen hun ecologische waarde. 

Daarnaast zorgt natuurlijke verrijking - zoals bladafval, stikstofneerslag en organisch materiaal - ervoor dat de bodem rijker wordt. Hierdoor krijgen andere plantensoorten de kans om te domineren en de heide te verdringen. 

Zonder gericht natuurbeheer dreigt dit heidelandschap op termijn te verdwijnen.

• Afplaggen van de bodem 

We verwijderen de voedselrijke toplaag zodat de oorspronkelijke, voedselarme zandgrond opnieuw vrijkomt - essentieel voor de groei van heide. 

• Verjonging van heide 

Een deel van de bestaande heide wordt selectief verwijderd (ongeveer 50%). Zo ontstaat ruimte voor nieuwe scheuten, terwijl het landschap zijn karakter behoudt. 

•  Verspreiden van maaisel 

Het gemaaide materiaal wordt tijdelijk verspreid over de geplagde zones. Zaden van zomerheide kunnen tot wel 10 jaar kiemkrachtig blijven en krijgen zo opnieuw de kans om te ontkiemen. 

• Afvoeren van maaisel 

Na enkele dagen wordt het maaisel verwijderd om te voorkomen dat de bodem opnieuw verrijkt. 

• Het dichtstbijzijnde heidegebied ligt op ongeveer 20 kilometer afstand. Dit maakt de heide op de Beerzelberg bijzonder waardevol binnen de regio. Heidegebieden herbergen een unieke flora en fauna, met soorten die uitsluitend in dit type habitat voorkomen. 
• Door gericht biodiversiteit te versterken, creëren we opnieuw de juiste omstandigheden voor zomerheide en andere typische soorten. Zo dragen we bij aan het behoud van een zeldzaam ecosysteem. 

• “Op de Beerzelberg werken we niet alleen aan het herstel van heide, maar aan het behoud van een uniek ecosysteem in deze regio. Door gericht in te grijpen, geven we zeldzame soorten opnieuw ruimte en bouwen we stap voor stap aan een robuust en toekomstbestendig heidelandschap.” 
  — Leo Van Os Regiocoordinator Houtvenne & stichting Kempens Landschap 
• Duurzaam natuurbeheer door Natuurwerk 
• Met projecten zoals dit toont Natuurwerk hoe professioneel natuurbeheer en gerichte ingrepen een tastbare impact hebben op biodiversiteit.